بيمارستان امام علي (ع) آمل
۱۴۰۰ جمعه ۸ مرداد
br ENGLISH
مسمومیت با وارفارین

مسمومیت با وارفارین

هدف کلی:

توانمند سازی بیمار و خانواده جهت برنامه های خود مراقبتی مربوط به مسمومیت با وارفارین به منظور ارتقاء سلامت

اهداف رفتاری:

1.        آگاهی بیمار و خانواده با علائم ناشی از مسمومیت با وارفارین  و توانایی در برنامه های خود مراقبتی

2.       مصرف درست دارو و پیشگیری از عوارض

 

موارد مصرف وارفارین :

امبولی ریوی

-تعویض دریچه قلب

سکته قلبی و مغزی 

  فیبریالسیون دهلیزی  

بی حرکتی طولانی مدت

ماهیت دارو :

وارفارین، یک داروی ضد انعقاد خوراکی است که جلوی لخته شدن خون را از طریق مهار ساخت فاکتورهای  انعقادی 7- 8 9 در کبد می گیرد. این دارو بر روی لخته های ایجاد شده تاثیری ندارد و فقط از تشکیل لخته جلوگیری می کند.

عوامل مستعد کننده:

·         افزایش و یا کاهش وزن

·         برخی داروها (آسپرین، ایبوبروفن، برخی از آنتی بیوتیکها)

·         تغییر در میزان ورزش و یا نوع ورزش.

·         الکل

·         بیماری‌هایی مانند عفونت ، آنفلوانزا ، تب و ...

·         فراموش کردن مصرف بعضی دوزهای وارفارین

·         مصرف سیگار

·         ژنتیک

·         مصرف بعضی محصولات گیاهی و یا مکمل های ویتامین

 

علائم و نشانه ها:

·         هر گونه کبودی وسیع یا لکه های ریز فراوان در هر عضو از بدن بخصوص آرنج ها

·         خون ریزی از بینی که بیش از 10 دقیقه طول بکشد و یا خون ریزی های منظم از بینی

·         خون ریزی از لثه

·         ادرار خونی و یا قهوه ای تیره

·         مدفوع قیری و خونی

·         خون ریزی های شدید طی دوره های قاعدگی در خانم ها

·         استفراغ و خلط خونی

·          سرگیجه و غش

·         خونریزی فراوانی از هر جراحت کوچک یا خراش پوستی مثل برش تیغ ریش تراشی

·         خارش پوست ، زردی پوستها و چشم ها

·         درد و التهاب غیر طبیعی مفاصل

 

روشهای تشخیصی:

آزمایش PT، مدت زمانی که طول می‌کشد تا لخته تشکیل شود را محاسبه می‌کنند.

INR ، تنها واحد استاندارد برای گزارش نتیجه تست PT می باشد.

SGOT, SGPT

 

 

درمان:

اگر دوز وارفارین، بیش از حد نیاز باشد ممکن است فرد را در معرض خطر خون‌ریزی و مشکلات جدی و تهدید کننده حیات قرار دهد. جهت کاهش این اثرات،‌ ‌می‌توان برای فرد، ویتامین K (قرص و یا تزریقی) تجویز کرد.

 

·         با توجه به نیمه عمر طولانی وارفارین و عوارض کشنده آن ، بیمارانی که کمترین علائم بالینی و آزمایشگاهی را دارند، باید بستری شوند تا از مواجهه با تروماهای ثانویه جلوگیری به عمل آید

·           PT و INR این بیماران هر شش ساعت و در موارد شدیدتر هر چهار ساعت چک شود.

·         در هر بار معاینه باید از نظر خونریزیهای نقطه ای ، اکیموز ، پورپورا و یا حتی علائمی از خونریزیهای شدیدتر بیمار را چک کرد .

·         با توجه به INR این بیماران درمان در آنها انجام می گیرد .

·         چنانچه خونریزیهای تهدید کننده وجود داشته باشد با هر مقدار INR در بیمار ، باید حتما اقدامات درمانی شامل تجویز VIT K و احیانا FFP در بیمار صورت گیرد .

·         در سایر موارد که بیمار از نظر فیزیکی و بالینی وضعیت پایداری دارد ولی INR بالا باشد با توجه به INR وجود یا عدم وجود خونریزی باید اقدامات درمانی مناسب را انجام داد.

·         بیشترین مواردی که بیمار تهدید می شود وجود خونریزیهای پوستی یا شدیدتر همراه با اختلالات یافته های آزمایشگاهی می باشد که در این مورد بدون قید و شرط باید از آنتی دوت وارفارین ( VIT K ) و درمانهای همراه مثل دادن مایعات ، خون ،  FFP و استفاده کرد

·         پروسه درمانی در این بیماران تا برگشت INR به وضعیت نرمال ( کمتر از 2 ) و کم شدن یا قطع کامل خونریزیهای زیر جلدی باید ادامه داشته باشد .

·          در ابتدای درمان که بیمار مراجعه می کند ، چنانچه نیاز به شستشوی معده دارد باید با احتیاط کامل و به بصورت خیلی آهسته لوله معده را رد کرد تا از وارد آمدن تروما و احیانا خونریزی جلو گیری به عمل آید .

·          شارکول در این بیماران چنانچه زمان زیادی از آن نگذشته باشد مفید است ( کمتر از 8 ساعت ) .

·         سایر علائم ایجاد شده ناشی از مسمومیت را باید به صورت علامتی درمان کرد .

·         در این بیماران پس از ترخیص باید در سه هفته اول هفته ای دو بار بیمار ویزیت شود از نظر بالینی وجود خونریزیهای جلدی بررسی گردد و همچنین هفته ای دو بار PT, INRچک شود در صورت نداشتن مشکل در این رابطه از هفته چهارم به مدت چها ماه باید PT و INR بصورت هفتگی چک و بررسی شود تا در صورت بروز مشکل بیمار تحت نظر قرار گیرد .

·         مصرف همزمان وارفارین با آمیودارون، استروئیدهای آنابولیک( اکساندرولون، اکسی متولون و ناندرلون)، کلر فنیرامین، مترونیدازول، سایمتدین، کلوفیبرات، فراورده های حاوی تیروئید، سالیسیلاتها، استرپتوکیناز، سولفونامید اثر ضد انعقاد دارو را افزایش می دهد و باعث عوارض جانبی وارفارین و خونریزی می شود

·         مصرف همزمان وارفارین با آلوپورینول، دانازول، اریترومایسین، گلوکاگون، هپارینف میکونازول، کینیدین، ویتامین E اثر ضد انعقاد دارو را افزایش می دهد که بیمار باید تحت نظر باشد

·         مصرف همزمان وارفارین با ریفامپین اثر دارو را کاهش می دهد که باید از مصرف همزمان این دو دارو اجتناب شود

·         باربیتوراتها ممکن است اثر ضد انعقاد وارفارین را تا چند هفته بعد از قطع دارو مهار کنند

·         مصرف همزمان دارو با ایندومتاسین و مفنامیک اسید اثر ضد انعقاد وارفارین را افزایش می دهد و موجب بروز تحریکات شدید گوارشی می شود و ممکن است باعث ایجاد زخم شود پس در صورت امکان از مصرف همزمان آنها خودداری شود

·         مصرف همزمان با کاربامازپین ، داروهای خوراکی جلوگیری کننده از حاملگی، کورتیکواستروئیدها، ویتامین K ممکن است اثر ضد انعقاد دارو را کاهش دهد که بیمار باید تحت نظر باشد

 

 

 

 

 

 

داروها:

نام دارو

دوز دارو

راه مصرف

عوارض دارو

احتیاطات

تداخلات دارویی

آموزش

Vit k

آمپول 10 میلی گرم در 1 میلی لیتر

تزریق عضلانی و وریدی

سردرد، سرگیجه، حرکات تشنجی، نبض سریع و ضعیف، آریتمی قلبی، بثورات آلرژیک، خارش، کهیر، تعریق، برافروختگی، اریتم، تهوع، استفراغ، هماتوم در محل تزریق

 

 

 ویتامین K در بیماران مبتلا به عیب کار کبد باید با احتیاط مصرف شود.

به دلیل خطر بروز واکنش های شدید شبه حساسیت مفرط در تزریق وریدی ویتامین K، تجویز این دارو از راه وریدی توصیه نمی شود.

مصرف همزمان ویتامین K با داروهای ضدانعقاد خوراکی ممکن است اثرات این داروها را به علت افزایش ساخت کبدی فاکتورهای پیش انعقادی کاهش دهد.

مراجعه به پزشک و چک PT


 
از مصرف سایر داروها بدون دستور پزشک باید خودداری شود، زیرا ممکن است اثرات ویتامین K را تغییر دهند.
 
 

مراقبت های پرستاری وارفارین

 

Time Prothrombinفعالیت مسیر خارجی انعقاد خون و فاکتورهای 7،5،2،1و 10 را اندازه گیری می کند

 (International normalized ratio )INR  

در بیماریهای تعویض دریچه ای قلبی میزان آن بین 2تا 3 نگه داشته می شود و در تعویض دو دریچه قلبی بصورت همزمان بین 5.2 تا 503 نگه داشته می شود.

در DVTو آمبولی ریه با توجه به شدت ترمبوز تعیین میزان مصرف وارفارین و میزان INR تنها توسط پزشک معالج تعیین می گردد.

آنتی دوت وارفارین ویتامین k

: FFPجهت مسمویت با وارفارین و شروع اثر سریع مناسب است

فعالیتهای مجاز و غیر مجاز:

·         از انجام ورزش های سنگین و پر برخورد که منجر به خونریزی و یا خون مردگی می شوند، پرهیز نمایید.

ورزش‌هایی مانند پیاده‌روی و یا شنا بسیار مفید هم هستند، ولی ورزش‌هایی مانند دوچرخه‌سواری، بوکس‌‌، وزنه‌برداری و ... برای فرد ممکن است خطرآفرین باشند.

 

 

 

رژیم غذایی مجاز و غیر مجاز:

از مصرف زیاد غذاهای حاوی ویتامین K ، سبزیجات برگ سبز (مانند: کاهو، اسفناج وکلم) ، ماهی، ماهیچه ، جگر، پیاز، باقلا، چای سبز، گوجه فرنگی، قهوه و لبنیات که اثر وارفارین را در بدن کم می کنند ، خودداری کنید

 

آموزشهای خودمراقبتی:

·         وارفارین به صورت قرصهای 5 میلی گرمی در بازار موجود است و از طریق خوراکی به مقدار تجویز شده و در ساعت معین و معمولا عصرها مصرف می شود، با توجه به اینکه غذا ممکن است بر جذب دارو تاثیر بگذارد ، بهتر است بامعده خالی نیم ساعت قبل یا یک ساعت بعد از غذا مصرف شود.

·         اگر یک نوبت مصرف دارو را فراموش کنید و اگر تا روز بعد متوجه آن نشدید، نوبت فراموش شده را رها کرده به برنامه دارویی فراموش شده را با داروی فعلی مصرف نکنید

·         از تزریقات عمیق عضلانی ، پرهیز شود.

·         ورزش هایی که تماسی است و احتمال آسیب رسانی دارد، انجام ندهید.

·         مصرف این دارو در دوران بارداری به ویژه در 1 ماه اول بسیار خطرناک بوده و باعث افزایش خطر سقط جنین می

شود، بنابراین حتما با پزشک خود مشورت کنید. 

·         تا پایان دوره درمانی باید به صورت مداوم و منظم آزمایش PT-INR بدهید و جهت تنظیم دوز دارو مراجعه

نمایید.

·         از مصرف داروهایی همچون مسکن های غیراستروئیدی )دیکلوفناک، ناپروکسن، آسپرین و ...( بدون نظر پزشک

پرهیز شود.

·         باتوجه به تداخلات فراوان دارویی با قرص وارفارین، جهت آغاز و قطع داروها، به پزشک خود اطلاع دهید.

·         جهت کاهش احتمال بروز خونریزی از ریش تراش برقی به جای تیغ استفاده نمایید.

·         در صورت انجام اعمال جراحی و یا دندانپزشکی، دندانپزشک و یا جراح خود را از مصرف وارفارین مطلع نمایید.

·         اگر قصد سفر دارید، حتما مطمئن شوید که وارفارین به میزان کافی برای آن مدت به همراه دارید.

·         خودسرانه و بدون مشورت با پزشک خود، وارفارین مصرفی خود را قطع و یا تغییر ندهید.

·         اگر علائم بهبودی در خود مشاهده کردید، خودسرانه مصرف وارفارین خود را قطع نکنید.

·         استعمال دخانیات ممکن است احتیاج به مصرف دارو را به دلیل افزایش متابولیسم وارفارین افزایش دهد

·         اعتیاد مزمن به الکل اثر ضد انعقاد دارو را کاهش می دهد

·         مصرف دارو در دوران بارداری ممنوع می باشد ولی  در دوران شیر دهی می تواند مصرف شود چون وارد شیر نمی شود

·         اثردارو حدود 2-1 ساعت بعد از خوردن ظاهر می شود و حداکثر اثرش 6 ساعت است و ظرف 10-5 روز از راه کلیه دفع می شود .

 

 

 

 

 

علائم هشدار دهنده بیماری و پیگیری:

در صورت پیدایش هرنوع نشانه خونریزی از لثه، بینی، تیرگی رنگ مدفوع، پیدایش لکه های آبی یا سیاه روی

پوست و افزایش خون قاعدگی و یا وجود خون در ادرار، درد ناگهانی در ناحیه کمر یا شکم دارو را قطع و با پزشک معالج خود تماس بگیرید.

 

 

 

 

منابع:

1.        درسنامه پرستاری داخلی جراحی برونر سودارث بیماریهای قلب و عروق، ویرایش 2014 ، ترجمه دکتر محمدرضا عسکری و همکاران ، ص 376 تا 381

2.       درسنامه پرستاری داخلی جراحی برونر سودارث بیماریهای قلب و عروق، ویرایش 2014 ، ترجمه معصومه ذاکری مقدم، ص 302 تا 303

3.      اطلاعات دارویی بالینی- دکتر صادق جاویدان نژاد

4.       دارونامه رسمی ایران، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی

5.      فرهنگ دارویی ژنریک ایران، دکتر حشمتی

6.       راهنمای بالینی پرستاری

 

با همکاری :

سوپر وایزر اموزشی: خانم باقی پور

 

سوپروایزراموزش سلامت :خانم اقاجانپور

 

متخصص داخلی :دکتر رجایی

 

مسئول بخش ICUا:قای پور صالح

 

رابط اموزش به بیمار: خانم علیزاده

 

 

 

1399/10/04
Powered by DorsaPortal